Bitcoin BTC
Bitcoin (BTC) යනු කුමක්ද?
Bitcoin (BTC) යනු 2009 දී නිර්නාමික පුද්ගලයෙකු හෝ Satoshi Nakamoto යන අන්වර්ථ නාමය භාවිතා කරන පුද්ගලයින් පිරිසක් විසින් නිර්මාණය කරන ලද විමධ්යගත ඩිජිටල් මුදල් ඒකකයකි. එය පළමු සහ වඩාත්ම ප්රසිද්ධ ඩිජිටල් මුදල් වන අතර එය ක්රියාත්මක වන්නේ බ්ලොක්චේන් ලෙස හඳුන්වන සමාන සහභාගිවන්නන් ස්වාධීන ජාලයක් මත ය.
රජය විසින් නිකුත් කරනු ලබන සම්ප්රදායික මුදල් වර්ග මෙන් නොව, Bitcoin මහ බැංකුවක් වැනි මධ්යම අධිකාරියක් විසින් පාලනය කරනු නොලැබේ. ඒ වෙනුවට, එය පරිගණක ජාලයක් හරහා සියලුම ගනුදෙනු වාර්තා කරන බෙදා හරින ලද ලෙජරයක් වන blockchain බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණය මත රඳා පවතී.
Bitcoin යනු peer-to-peer ඔන්ලයින් මුදල් වර්ගයකි, එනම් සියලුම ගනුදෙනු සමාන ස්වාධීන ජාල සහභාගිවන්නන් අතර සෘජුවම සිදු වන අතර, කිසිදු මැදිහත්කරුවෙකුට අවසර දීමට හෝ පහසුකම් සැලසීමට අවශ්ය නොවේ. Nakamoto ගේම වචනවලට අනුව Bitcoin නිර්මාණය කරන ලද්දේ "මූල්ය ආයතනයක් හරහා නොගොස් එක් පාර්ශවයකින් තවත් පාර්ශවයකට සෘජුවම මාර්ගගත ගෙවීම් යැවීමට" ඉඩ දීම සඳහා
Bitcoin විවිධ ක්රම හරහා ලබා ගත හැක, එය cryptocurrency හුවමාරු වලින් මිලදී ගැනීම, භාණ්ඩ හා සේවා සඳහා ගෙවීමක් ලෙස පිළිගැනීම හෝ ගණුදෙණු වලංගු කිරීමට සහ ඒවා blockchain බ්ලොක්චේන් වෙත එකතු කිරීමට පරිගණක බලය භාවිතා කිරීම
Bitcoin හි එක් ප්රධාන ලක්ෂණයක් වන්නේ එහි සීමිත සැපයුමයි. පවතිනුයේ බිට්කොයින් මිලියන 21ක් පමණක් වන අතර එය අවධමනීය වත්කමක් බවට පත් කරයි. මෙම හිඟය කාලයත් සමඟ එහි අගය අගය කිරීමට දායක වී ඇත, නමුත් එය එහි මිලෙහි අස්ථාවරත්වයට ද හේතු වී ඇත.
Bitcoin වසර ගණනාවක් පුරා සැලකිය යුතු ජනප්රියත්වයක් සහ පිළිගැනීමක් ලබා ගෙන ඇති අතර, වෙළඳුන්, ව්යාපාර සහ පුද්ගලයින් වැඩි ප්රමාණයක් එය ගෙවීමේ ක්රමයක් ලෙස භාවිතා කරයි. එය තනි ආයෝජකයින් සහ ආයතනික යන දෙඅංශයෙන්ම ආකර්ශනය වන ආයෝජන වාහකයක් බවට ද පත්ව ඇත.
සමාන ආකාරයේ විමධ්යගත ඉලෙක්ට්රොනික මුදල් වර්ගයක් සඳහා වන සමහර සංකල්ප BTC ට පෙර ඇත, නමුත් සැබෑ භාවිතයට පැමිණි ප්රථම ඉලෙක්ට්රොනික මුදල් වර්ගයක් ලෙස විශිෂ්ඨත්වය බිට්කොයින් දරයි.
Bitcoin හි නිර්මාතෘ කවුද?
Bitcoin නිර්මාණය පිටුපස සිටින පුද්ගලයා හෝ කණ්ඩායම පිළිබඳ සැබෑ අනන්යතාවය තවමත් නොදනී. Satoshi Nakamoto යන අන්වර්ථ නාමය 2008 දී ප්රකාශයට පත් කරන ලද "Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System" යන ධවල පත්රය සමඟ සම්බන්ධ වී ඇත. එය Bitcoin සංකල්පය සහ එහි යටින් පවතින තාක්ෂණය වන blockchain විස්තර කළේය. කෙසේ වෙතත්, Satoshi Nakamoto ඔවුන්ගේ සැබෑ අනන්යතාවය කිසි විටෙකත් හෙළි කර නොමැත.
Satoshi Nakamoto ගේ අනන්යතාවය පිළිබඳව විවිධ මතවාද සහ අනුමාන ඉදිරිපත් වී ඇති නමුත් එය තහවුරු කිරීමට කිසිදු නිශ්චිත සාක්ෂියක් ඉදිරිපත් වී නොමැත. වසර ගණනාවක් පුරා, Bitcoin හි විභව නිර්මාපකයින් ලෙස පුද්ගලයන් කිහිප දෙනෙකු යෝජනා කර ඇත, නමුත් කිසිවෙකු Nakamoto බව නිශ්චිතව ඔප්පු කර නොමැත.
ප්රථම දන්නා Bitcoin වාණිජ ගනුදෙනුව සිදු වූයේ 2010 මැයි 22 වන දින, ක්රමලේඛක Laszlo Hanyecz විසින් පීසා දෙකක් සඳහා Bitcoins 10,000ක් වෙළඳාම් කළ අවස්ථාවේදීය. අද Bitcoin මිල අනුව 2021 සැප්තැම්බර් මැද භාගයේදී, එම පීසාවල වටිනාකම ඩොලර් මිලියන 478ක් වනු ඇත. මෙම සිදුවීම දැන් "Bitcoin Pizza Day" ලෙස හැඳින්වේ. 2010 ජුලි මාසයේදී, Bitcoin මුලින්ම වෙළඳාම් කිරීම ආරම්භ කරන ලද අතර, එම අවස්ථාවේ දී Bitcoin මිල $0.0008 සිට $0.08 දක්වා පරාසයක පැවතුනි.
Bitcoin නිර්මාණය කිරීම සහ සංවර්ධනය කිරීම ලොව පුරා සිටින සංවර්ධකයින්, උද්යෝගිමත් අය සහ දායකයින්ගේ විවිධ ප්රජාවක් විසින් එහි වර්ධනයට සහ අඛණ්ඩව නඩත්තු කිරීමට සාමූහිකව දායක වී ඇති බව සඳහන් කිරීම වටී.
Bitcoin අද්විතීය වන්නේ කුමක්ද?
සාම්ප්රදායික ව්යවහාර මුදල් සහ අනෙකුත් ගුප්තකේතන මුදල් වලින් එය වෙන් කර ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණ කිහිපයක් බිට්කොයින් සතු වේ. Bitcoin අද්විතීය කරන ප්රධාන අංග කිහිපයක් මෙන්න:
- විමධ්යගතකරණය: Bitcoin ක්රියාත්මක වන්නේ blockchain නම් විමධ්යගත ජාලයක් මත වන අතර එයින් අදහස් වන්නේ එය රජයක් හෝ මහ බැංකුවක් වැනි කිසිදු මධ්යම අධිකාරියක් විසින් පාලනය නොකරන බවයි. බෙදා හරින ලද පරිගණක ජාලයක් (නෝඩ්) මගින් ගනුදෙනු සත්යාපනය කර වාර්තා කරනු ලැබේ, විනිවිදභාවය සහතික කිරීම සහ අතරමැදියන්ගේ අවශ්යතාවය ඉවත් කිරීම.
- සීමිත සැපයුම: Bitcoin සතුව සීමිත සැපයුමක් ඇති අතර, එය මෙතෙක් පවතිනු ඇති bitcoins මිලියන 21 ක උපරිම සීමාවක් ඇත. මෙම හිඟය එහි ප්රොටෝකෝලය තුළ ගොඩනගා ඇති අතර එහි අගය ප්රස්තුතයට දායක වේ. උද්ධමන මිනුම් වලට යටත් විය හැකි සම්ප්රදායික මුදල් මෙන් නොව, Bitcoin නිර්මාණය කර ඇත්තේ කාලයත් සමග අවධමනය වීමටය.
- ආරක්ෂාව: ගනුදෙනු සුරක්ෂිත කිරීමට සහ නව ඒකක නිර්මාණය කිරීම පාලනය කිරීමට බිට්කොයින් උසස් ගුප්ත ලේඛන ශිල්පීය ක්රම භාවිතා කරයි. බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණය මඟින් ගණුදෙණු විකෘති නොවන බව සහ වංචාවට ඔරොත්තු දෙන බව සහතික කරයි. මීට අමතරව, ජාලයේ විමධ්යගත ස්වභාවය එය ප්රහාරවලට වඩා ඔරොත්තු දෙයි.
- අන්වර්ථ නාමය: බිට්කොයින් ගනුදෙනු ව්යාජ නාමයකි, එනම් පරිශීලකයින්ට ඔවුන්ගේ සැබෑ ලෝක අනන්යතා හෙළි නොකර ගනුදෙනු කළ හැකි බවයි. ගනුදෙනු අහඹු ලෙස ජනනය කරන ලද අක්ෂර මාලාවක් වන Bitcoin ලිපිනවලට සම්බන්ධ වේ. ගනුදෙනු පොදු වන අතර බ්ලොක්චේන් හි සටහන් කර ඇති අතර, ස්වේච්ඡාවෙන් බෙදා ගන්නේ නම් මිස ලිපිනයන් පිටුපස ඇති සැබෑ අනන්යතා පැහැදිලිව හෙළි නොකෙරේ.
- ගෝලීය ප්රවේශ්යතාව: අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාවයක් ඇති ඕනෑම කෙනෙකුට ඔවුන්ගේ ස්ථානය කුමක් වුවත් Bitcoin වෙත ප්රවේශ විය හැකිය. එය භූගෝලීය මායිම්වලින් හෝ සාම්ප්රදායික බැංකු පද්ධතිවලින් බැඳී නැත. මෙම විශේෂාංගය Bitcoin විශේෂයෙන් ප්රේෂණ සහ දේශසීමා ගනුදෙනු සඳහා ප්රයෝජනවත් කරයි, එය වේගවත් හා සාපේක්ෂව අඩු වියදම් මාරු කිරීම් සක්රීය කරයි.
- මූල්ය ස්වෛරීභාවය: බැංකු වැනි අතරමැදියන්ගේ අවශ්යතාවයකින් තොරව, බිට්කොයින් පුද්ගලයන්ට ඔවුන්ගේ අරමුදල් පිළිබඳ පූර්ණ පාලනය ලබා දෙයි. පරිශීලකයින්ට ඔවුන්ගේම බිට්කොයින් පසුම්බි කළමනාකරණය කළ හැකි අතර තෙවන පාර්ශවයක් මත රඳා නොසිට ඔවුන්ගේ අරමුදල් යැවීමට, ලැබීමට සහ ගබඩා කිරීමට හැකියාව ඇත. මූල්ය ස්වෛරීභාවය පිළිබඳ මෙම සංකල්පය ස්වයං හිමිකාරිත්වය සහ විමධ්යගත කිරීමේ මූලධර්ම සමඟ සමපාත වේ.
මෙම සුවිශේෂී ලක්ෂණ Bitcoin හි ජනප්රියත්වය ඉහළ යාමට සහ පුරෝගාමී cryptocurrency ලෙස එහි තත්ත්වයට දායක වී ඇත. එය බ්ලොක්චේන් තාක්ෂණයේ දියුණුව සහ බොහෝ විට altcoins ලෙස හැඳින්වෙන වෙනත් බොහෝ ගුප්තකේතන මුදල් මතුවීමෙහි පුළුල් චලනයක් ඇති කර තිබේ.
Bitcoin කොපමණ ප්රමාණයක් සංසරණයේ තිබේද?
Bitcoin හි සම්පූර්ණ සැපයුම එහි මෘදුකාංගය මගින් සීමා කර ඇති අතර කාසි 21,000,000 නොඉක්මවනු ඇත. පරිගණක ක්රියාවලියක් ක්රියාත්මක කිරීමෙන් ගුප්තකේතන මුදල් ඒකක ලබා ගැනීමේ ක්රියාවලියේදී ( Mining) නව කාසි නිර්මාණය වේ: ගනුදෙනු ජාලය හරහා, ඒවා පරිගණක ක්රියාවලිය සිදුකරන අය විසින් ලබාගෙන බ්ලොක් වල එකතු කරගනි.
මුදල් ඒකක ලබා ගැනීමේ ක්රියාවලියේදී සම්පත් වියදම් කිරීම සඳහා වන්දි වශයෙන්, පරිගණක ක්රියාවලිය සිදුකරන අයට බ්ලොක්චේන් සාර්ථකව ක්රියත්මක කරන විට එකතු වන සෑම කොටසකටම ත්යාගක් ලැබේ. මෙය ආරම්භයේදී බ්ලොක් එකකට බිට්කොයින් 50 ක් විය: සෑම නව බ්ලොක් 210,000 කින්ම ගෙවන ප්රමාණය අඩකින් අඩු වේ - එක් ජාලයකට දළ වශයෙන් වසර හතරක් ගත වේ. 2020 වන විට, ගෙවන ප්රමාණය තුන් වතාවක් අඩකින් අඩු කර ඇති අතර එය බිට්කොයින් 6.25 කින් සමන්විත වේ.
මහජනතාව ලබා ගැනීමට පෙර එහි නිර්මාතෘවරුන් අතර පවා බිට්කොයින් නොතිබුනු අතර එනම් බෙදා හෑරීමක් සිදුවී නෑත. බිට්කොයින් වල පළමු වසර කිහිපය තුළ බිට්කොයින් ලබා ගනිමට පරිගණක ක්රියාවලිය සිදුකරන අය සාපේක්ෂව අඩු වූ අතර මුල් කාලිනව පරිගණක ක්රියාවලිය සිදුකරන අයට සැලකිය යුතු බිට්කොයින් ප්රමාණයක් රැස් කර ගැනීමට ඉඩ ලෑබි ඈත. මෙ හෙතුව නිස එහි නිර්මාතෘවරුන්ට පමණක් බිට්කොයින් මිලියනයකට වඩා අයිති යැයි විශ්වාස කෙරේ.
දැනට පවතින හැෂ් අනුපාතය සහ බිට්කොයින් වල මිල අනුව පරිගණක ක්රියාවලිය සිදුකරන අය ඒ හරහ බිට්කොයින් ලබ ගනිම ඉතා ලාභදායී විය හැකිය.
Bitcoin ජාලය සුරක්ෂිත වන්නේ කෙසේද?
බිට්කොයින් හැෂිං ඇල්ගොරිදම් (hashing algorithms) නම් විශේෂයෙන් පරිගණකයක් මගින් ගණනය කිරීම් හෝ වෙනත් ගැටළු විසඳීමේ මෙහෙයුම් වලදී අනුගමනය කළ යුතු ක්රියාවලියක් හෝ නීති මාලාවක් පවත්වගෙන යයි. එය SHA-2 පවුලට අයත් වන SHA-256 ඇල්ගොරිදම්ය ලෙස හදුන්වයි මෙය Bitcoin Cash (BCH) මෙන්ම තවත් ගුප්තකේතන මුදල් වර්ග කිහිපයකින් ද භාවිතා කරන ඇල්ගොරිදම්යකි.
